Гомдол

Халдашгүй, чөлөөтэй байх эрх

“Хэний ч... орон байрны халдашгүй байдал, захидал харилцааны нь нууц, эсвэл нэр төр, алдар хүндэд нь дураар халдах ёсгүй. Тийм оролцоо, халдлагын эсрэг хэн ч бай хуулиар хамгаалуулах эрхтэй. ” (Хүний эрхийн Түгээмэл Тунхаглалын 12 дугаар зүйл) “Хүн бүр эрх чөлөөтэй, халдашгүй дархан байх эрхтэй. Хэнийг ч дур тэдэн баривчлах буюу цагдан хорьж болохгүй. Хуульд заасан үндэслэл, журмаас гадуур хэний ч эрх чөлөөг хасаж болохгүй.” (Иргэний болон улс төрийн эрхийн тухай олон улсын пактын 9 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт) “.... Халдашгүй, чөлөөтэй байх эрхтэй. Хуульд заасан үндэслэл, журмаас гадуур дур мэдэн хэнийг ч нэгжих, баривчлах, хорих, мөрдөн мөшгөх, эрх чөлөөг нь хязгаарлахыг хориглоно. Хэнд боловч эрүү шүүлт тулгаж, хүнлэг бус, хэрцгий хандаж, нэр төрийг нь доромжилж болохгүй.“ (Үндсэн хуулийн Арван зургадугаар зүйлийн 13 дахь заалт) Хүний халдашгүй эрх гэдэг нь өөрийн жам ёсны шинж чанараас үүдэлтэй бөгөөд хуулиар баталгаажсан, хэн боловч хөндлөнгөөс дур мэдэн халдаж үл болох туйлын агаад салшгүй эрхийн цогцолбор мөн. Олон улсын хүний эрхийн хэм хэмжээнд нийцсэн хуулиар тогтоосон үндэслэл, журмаас гадуур аливаа хэлбэрээр эрх, эрх чөлөөгөө хязгаарлуулахгүй байх нь халдашгүй байх эрхийн үндсэн агуулга юм. Тус эрхийг хөндлөнгөөс ямар ч этгээд дур мэдэн зөрчиж болохгүй туйлын эрх юм. Энэхүү эрхийг баталгаатай хангахын тулд хувь хүний нэр төр, алдар хүнд, бие сэтгэл, эд хөрөнгө, хувийн ба гэр бүлийн нууц, захидал харилцаа, орон байрны халдашгүй байдлыг онцгойлон авч үздэг. Халдашгүй байх эрхийг ангилбал: - Эрх чөлөөтэй байх, - Бие махбодын халдашгүй байх эрх, - Орон байрны халдашгүй байдал, - Нууцын халдашгүй байх эрх,  - Нэр төрийн халдашгүй байх эрх, - Өмчийн халдашгүй байх эрх - Захидал харилцааны халдашгүй эрх зэрэг болно.

Холбогдох мэдээ